Video game là một thuật ngữ không còn quá xa lạ trong xã hội hiện đại ngày nay. Tuy nhiên, bạn đã thực sự hiểu video game là gì chưa? Liệu các mặt tiêu cực của video game có thật sự đáng lo ngại? Hơn nữa, bạn có thắc mắc về cách các Streamer kiếm tiền từ video game không? Cùng Download.pro.vn khám phá và bàn luận chi tiết về vấn đề này trong bài viết dưới đây nhé.
Video game là gì?
Video game (trò chơi điện tử) là một hình thức giải trí phổ biến, cho phép người chơi tương tác với hệ thống thông qua các giao diện hình ảnh. Các thiết bị hiển thị có thể là màn hình máy tính, tivi, kính thực tế ảo hoặc các thiết bị chơi game cầm tay. Để tương tác với game, người chơi cần sử dụng game controller (tay cầm điều khiển), có thể thay đổi tùy theo từng hệ máy.
Game controller có nhiều loại, từ những thiết bị đơn giản với một nút và một cần điều khiển, đến những tay cầm phức tạp với hàng chục nút bấm và nhiều cần điều khiển. Các thiết bị này giúp người chơi điều khiển nhân vật và thực hiện các hành động trong game một cách chính xác và linh hoạt.
Đối với game trên máy tính, ngoài tay cầm, người chơi cần phải có chuột và bàn phím để thao tác. Bên cạnh đó, âm thanh cũng là yếu tố quan trọng trong việc nâng cao trải nghiệm. Các thiết bị âm thanh như tai nghe và loa giúp người chơi dễ dàng cảm nhận được không khí của game. Đặc biệt, các phản hồi haptic (xúc giác), như rung tay cầm hay điện thoại, cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo cảm giác thực tế khi chơi, giúp người chơi nhận biết các sự kiện quan trọng trong game.
Các tiêu chí tạo nên video game thành công
Cũng giống như các trò chơi thông thường khác, video game cũng được xây dựng dựa trên cơ sở của những tiêu chí chung, trong đó bao gồm các tiêu chí như sau:
Luật chơi
Trong mọi trò chơi, luật chơi là những thỏa thuận được thống nhất giữa người chơi và các quản trị viên (admin) trước khi bắt đầu. Mỗi video game có cách xác định luật chơi riêng, tùy thuộc vào tính chất và mục tiêu của trò chơi. Nếu bất kỳ hành động nào không tuân theo luật chơi, thì kết quả hoặc hành động đó sẽ không được công nhận trong game. Vì vậy, luật chơi có thể coi là linh hồn và trái tim của video game, tạo ra khuôn khổ cho mọi hoạt động trong trò chơi.
Mục tiêu
Mục tiêu trong game thường được chia thành hai phần chính: điều kiện để người chơi chiến thắng và chiến thuật cần thiết để đạt được chiến thắng đó. Ví dụ, trong game Go (Cờ Vây), điều kiện để giành chiến thắng là kiếm được nhiều điểm nhất. Tuy nhiên, để đạt được điều này, người chơi phải chiếm các ô trên bàn cờ, và chiến thuật, tức là cách người chơi thực hiện các nước đi, là yếu tố quyết định giúp họ chiến thắng.
Trong hàng nghìn video game khác nhau, mục tiêu của trò chơi nhìn chung không quá đa dạng. Điều này có thể khiến nhiều người bất ngờ, nhưng thực tế, hầu hết các game đều có một mục tiêu chung: xác định người thắng và người thua. Mục tiêu trong game cần phải có thể đo lường được, nhưng cũng phải đơn giản và dễ hiểu, giúp người chơi dễ dàng nắm bắt và tham gia vào trò chơi.
Tiến trình của game không bao giờ giống nhau
Một trong những yếu tố đặc biệt chỉ có ở video game là tính cơ hội. Trong các hoạt động khác như xem phim, đọc sách hay nghe nhạc, bạn có thể lặp lại chúng bất kỳ lúc nào và tiến trình sẽ luôn giống nhau, không có sự thay đổi. Tuy nhiên, đối với video game, mỗi lần chơi sẽ luôn mang đến một trải nghiệm khác biệt. Dù bạn chơi bao nhiêu lần đi chăng nữa, tiến trình của mỗi ván game sẽ không bao giờ giống nhau, nó luôn thay đổi theo một cách khó đoán và không thể dự đoán được kết quả. Đây chính là một trong những điểm đặc biệt giúp video game trở nên thú vị và hấp dẫn, dễ dàng thu hút người chơi hơn so với các phương tiện giải trí khác.
Cạnh tranh
Mỗi video game đều có cách thể hiện sự cạnh tranh riêng biệt. Trong một số game, người chơi phải cạnh tranh với nhau, với một người thắng và một người thua. Tuy nhiên, trong những game khác, cạnh tranh có thể xuất hiện ngay cả trong một đội. Trong trường hợp này, các thành viên trong đội phải cùng nhau đối mặt với một tình huống đã được thiết lập trước, nhưng vẫn có sự cạnh tranh nội bộ để quyết định ai là người tỏa sáng nhất. Điều này tạo nên một yếu tố căng thẳng và kịch tính, khiến cho game trở nên thú vị và đầy thử thách.
Dạy gì cho trẻ từ video game?
Khi nhắc đến video game, nhiều bậc phụ huynh thường chỉ tập trung vào những rủi ro và nguy hiểm mà trò chơi này có thể mang lại, mà ít chú ý đến những lợi ích tiềm năng. Thật sự, video game có thể là một trong những nguyên nhân khiến trẻ gặp phải các vấn đề như trầm cảm, tính cách bạo lực, hay thiếu kỹ năng giao tiếp. Tuy nhiên, nếu được hướng dẫn và sử dụng hợp lý, video game có thể trở thành một công cụ hữu ích giúp trẻ phát triển kỹ năng sống và tư duy sáng tạo. Dưới đây là một số lợi ích thiết thực mà video game có thể mang lại cho trẻ:
Dạy trẻ kỹ năng sáng tạo và giải quyết vấn đề
Các nghiên cứu từ nhiều trường đại học lớn ở Mỹ đã chỉ ra rằng video game có thể giúp trẻ phát triển trí não. Khi chơi game, trẻ không chỉ giải trí mà còn phải tìm kiếm và lập kế hoạch để vượt qua các thử thách trong game. Hiện nay, có nhiều dòng game yêu cầu người chơi phải biết lập kế hoạch và giải quyết vấn đề một cách thông minh. Thậm chí, một số trò chơi cho phép trẻ tùy chỉnh diện mạo, hình dáng nhân vật và tạo ra màn chơi mới, từ đó khuyến khích trẻ thể hiện sự sáng tạo của mình. Trẻ có thể dựa trên luật chơi, mục tiêu và các tiêu chí của trò chơi để phát triển ý tưởng, vừa làm nổi bật cá tính, vừa thỏa mãn sở thích cá nhân.
Truyền cảm hứng tìm hiểu về văn hóa, lịch sử
Một số trò chơi được thiết kế với nội dung khuyến khích trẻ học hỏi và nghiên cứu. Nhờ vào các yếu tố trong game, trẻ có thể dần dần hình thành sự quan tâm đến các vấn đề như lịch sử, địa lý, văn hóa cổ đại hay các mối quan hệ quốc tế. Các trò chơi này không chỉ giúp trẻ thu thập kiến thức về thế giới xung quanh mà còn cung cấp cơ hội học hỏi thêm nhiều ngôn ngữ và các kỹ năng hữu ích cho việc học tập trong tương lai. Thông qua việc khám phá những chủ đề phong phú này, trẻ sẽ phát triển được sự tò mò và mở rộng hiểu biết về các nền văn hóa và lịch sử trên thế giới.
Giúp trẻ kết bạn
Trái ngược với suy nghĩ của nhiều bậc phụ huynh, hầu hết trẻ em chơi trò chơi điện tử không chỉ làm việc một mình mà còn coi đó là một hoạt động xã hội. Thực tế, trò chơi điện tử có thể giúp trẻ kết bạn và tạo ra những khoảng thời gian mang tính xây dựng. Trong quá trình chơi, trẻ có thể giao lưu, kết nối và trò chuyện với những bạn bè có cùng sở thích, đặc biệt là khi chơi các game online. Những nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, trẻ em, đặc biệt là các bé trai, thường thích trò chuyện và chia sẻ kinh nghiệm về game với nhau, tạo ra một cộng đồng bạn bè gắn kết hơn.
Khuyến khích vận động
Nghiên cứu từ trường Đại học Harvard chỉ ra rằng video game liên quan đến các môn thể thao có thể giúp trẻ tăng thời gian vận động và chơi thể thao trong cuộc sống thực. Khi chơi các trò chơi thể thao, đặc biệt là với những game mô phỏng như bóng rổ hay trượt ván, trẻ không chỉ học được những kỹ năng mới mà còn thể hiện sự hứng thú với các hoạt động thể chất ngoài đời thực. Những trẻ, đặc biệt là các bé trai, thường xuyên chia sẻ về các bước đi mới hay chiêu thức trong các trò chơi này, qua đó khuyến khích chúng tham gia nhiều hơn vào các môn thể thao thực tế.
Cho phép trẻ chia sẻ niềm vui và sự cạnh tranh
Trong một cuộc khảo sát của nhóm nghiên cứu từ trường Đại học Harvard với những nam sinh tuổi teen yêu thích chơi game, hầu hết đều thừa nhận rằng họ thích sự cạnh tranh và cảm thấy vui vẻ khi giành chiến thắng trong các cuộc thi có tính đối kháng. Đây cũng là lý do khiến video game trở thành một trong những trò chơi phổ biến nhất. Game không chỉ là nơi an toàn để trẻ thể hiện sự khao khát cạnh tranh và ganh đua, mà còn mang đến cơ hội cho chúng rèn luyện thể chất và tinh thần. Các nghiên cứu cũng cho thấy, qua những trò chơi này, trẻ có thể cải thiện sức khỏe và tạo ra nhiều cơ hội để cạnh tranh, giải trí và kết nối với bạn bè.
Trao cho trẻ cơ hội làm lãnh đạo
Khi chơi game theo nhóm, mỗi trẻ sẽ có cơ hội thay phiên nhau đảm nhận vị trí trưởng nhóm hoặc lãnh đạo, tùy thuộc vào kỹ năng cần thiết trong trò chơi. Điều này giúp trẻ hình thành và phát triển các kỹ năng lãnh đạo, thuyết phục, động viên người khác và hòa giải ngay từ khi còn nhỏ. Các trò chơi nhóm không chỉ rèn luyện khả năng làm việc nhóm mà còn giúp trẻ học cách đưa ra quyết định, chịu trách nhiệm và khuyến khích sự hợp tác giữa các thành viên trong nhóm.
Cung cấp cơ hội giảng dạy
Một cuộc khảo sát cũng cho thấy khoảng 1/3 số trẻ tham gia đã thừa nhận rằng một lý do khiến các em yêu thích chơi game là vì thích được dạy cách chơi game của mình cho người khác. Một số trẻ thường được bạn bè khen ngợi vì khả năng vượt qua những đoạn khó trong game và sẵn sàng chia sẻ những chiến lược này với mọi người. Điều này không chỉ giúp trẻ xây dựng kỹ năng giao tiếp mà còn phát triển các kỹ năng xã hội khác, đồng thời rèn luyện sự kiên nhẫn trong quá trình giảng dạy và giúp đỡ bạn bè.
Nghề streamer game, họ kiếm tiền như thế nào từ video game?
Streamer game là những người phát sóng trực tiếp (streaming) khi chơi trò chơi điện tử. Các buổi phát sóng này có thể được thực hiện qua nhiều nền tảng số khác nhau như Facebook, YouTube, hoặc Twitch. Streamer còn được gọi là Caster, tương tự như những bình luận viên thể thao, nhưng thay vì bình luận về bóng đá, họ sẽ bình luận về các trò chơi điện tử và game. Dù đây là một ngành nghề chưa được công nhận chính thức và có nhiều khó khăn trong việc tiếp cận, nhưng mức thu nhập mà các streamer game kiếm được là rất đáng kể.
Hiện nay, nghề stream game không còn xa lạ trên thế giới cũng như tại Việt Nam. Đây là một ngành nghề đang phát triển mạnh mẽ và là công cụ giúp nhiều tên tuổi lớn kiếm được hàng triệu đô la. Tại Việt Nam, có thể kể đến những streamer game nổi tiếng như Pew Pew, MixiGaming, Xemesis, Thầy Giáo Ba, Tui tên Bô,… Vậy, bạn đã biết các streamer game kiếm tiền như thế nào chưa?
Donate (Quyên góp)
Donate là hình thức mà người xem video trực tuyến ủng hộ tiền trực tiếp cho các streamer. Mặc dù hình thức này đã xuất hiện khá lâu, nhưng tại Việt Nam, nó vẫn còn khá mới mẻ và chưa được đón nhận rộng rãi. Một trong những lý do chính là thói quen của người Việt về việc trả tiền cho dịch vụ gần như là rất thấp. Trong khi đó, hiện nay có rất nhiều nền tảng số mà người dùng có thể tiếp cận miễn phí, vì vậy nếu dịch vụ yêu cầu phải trả phí, dù chỉ là một khoản nhỏ, người xem cũng có thể quay lưng lại. Chính vì vậy, việc streamer kiếm tiền qua hình thức donate chưa thực sự được nhiều người ủng hộ tại Việt Nam.
Quảng cáo
Trong khi donate được xem là một hình thức kiếm tiền không quá hiệu quả, thì quảng cáo lại là một trong những nguồn thu chủ yếu của các streamer. Dù là trên Facebook, YouTube, Twitch hay bất kỳ nền tảng số nào, nguồn thu của các streamer chủ yếu vẫn xoay quanh quảng cáo. Các streamer có thể kiếm tiền từ quảng cáo bằng cách phát sóng những video được tài trợ, hoặc thông qua việc hiển thị các quảng cáo trong suốt quá trình streaming. Đây là một trong những cách kiếm tiền bền vững và hiệu quả nhất đối với nghề streamer.
Lượng người đăng ký kênh trên các phương tiện truyền thông
Lượng người đăng ký kênh càng lớn, thì khả năng kiếm tiền của streamer game càng cao. Ví dụ, trên nền tảng Twitch, mỗi lượt đăng ký (subscribe) có giá khoảng 4.99$ (~ 115.000 VND). Tuy nhiên, tỷ lệ chia sẻ doanh thu giữa Twitch và streamer thường dao động từ 50/50 đến 60/40, tùy theo các thỏa thuận cụ thể. Điều này có nghĩa là số lượng người đăng ký càng nhiều, streamer càng có thể tạo ra nguồn thu lớn từ các khoản phí đăng ký này.
Làm bình luận viên
Mặc dù không phải là nguồn thu cao nhất, nhưng việc làm bình luận viên cũng được xem là một trong những nguồn thu đáng kể đối với các streamer game. Các bình luận viên sẽ trực tiếp phát sóng, đưa ra những nhận xét, phân tích và bình luận về các trận đấu trong game, tạo thêm sự thú vị và hấp dẫn cho người xem. Mức thu nhập từ công việc này sẽ phụ thuộc vào tên tuổi và độ phổ biến của mỗi streamer game, nhưng nhìn chung, thu nhập từ công việc này chưa bao giờ ở mức thấp. Các streamer nổi tiếng có thể kiếm được một khoản thu nhập không nhỏ từ việc nhận hợp đồng bình luận cho các giải đấu hoặc sự kiện lớn.
Các loại game video game phổ biến
Dưới đây là một số loại video game phổ biến, được ưa chuộng 2025-2026:
Game cốt lõi
Nhìn chung, thảo luận về game trên báo chí và trong chính trị thường chỉ xoay quanh các tựa game cốt lõi, bao gồm video game phát triển để chơi trên máy tính cá nhân, hệ console và hệ cầm tay.
Game cốt lõi thường được xác định bởi độ phức tạp, chiều sâu của lối chơi và quy mô của quá trình tạo ra trò chơi, và có thể bao gồm các game thuộc nhiều thể loại khác nhau. Ví dụ, dòng game Bit.Trip trên hệ thống WiiWare, Fallout cho PC và hệ console, hay LittleBigPlanet cho PS3 đều thuộc phân loại game cốt lõi. Các game cốt lõi thường được xem là có lối chơi khá phức tạp và không phải lúc nào cũng thu hút người chơi thông thường, những người chỉ chơi game để giải trí.
Game casual
Casual games (game đơn giản) có tên gọi này nhờ vào tính dễ dàng tiếp cận của chúng, với lối chơi dễ hiểu và khả năng nắm bắt quy luật chơi nhanh chóng. Ngoài ra, các game casual thường hỗ trợ khả năng tham gia và thoát ra nhanh chóng theo yêu cầu của người chơi. Thực tế, game casual là một thể loại đã tồn tại rất lâu trước khi thuật ngữ này xuất hiện, bao gồm những trò chơi như Solitaire hay Minesweeper, vốn thường được cài sẵn trong các hệ điều hành Windows của Microsoft.
Ví dụ: Điển hình của thể loại này bao gồm tìm vật ẩn, câu đố, quản lý thời gian, xếp hình Tetris, hay rất nhiều game chiến thuật chạy trên nền Flash khác. Game casual thường được bán qua các dịch vụ bán lẻ trực tuyến như PopCap, Zylom và GameHouse, hoặc cung cấp miễn phí qua các trang web như Newgrounds hay AddictingGames.
Game nghiêm túc
Game nghiêm túc là những trò chơi được thiết kế chủ yếu để truyền đạt thông tin hoặc giúp người chơi học hỏi kinh nghiệm nào đó. Một số game nghiêm túc thậm chí không đủ điều kiện để được xem là video game theo nghĩa truyền thống của thuật ngữ. Hơn nữa, phần mềm giáo dục không phải lúc nào cũng thuộc thể loại game này (ví dụ như phần mềm học đánh máy, học ngoại ngữ, v.v…). Sự khác biệt chính giữa chúng thường phụ thuộc vào mục đích của phần mềm và độ tuổi mà nó hướng đến. Như các thể loại khác, mô tả này giống như một hướng dẫn hơn là một quy định cứng nhắc.
Game nghiêm túc thường được phát triển với các mục đích ngoài giải trí đơn thuần. Tương tự như game nòng cốt và game casual, game nghiêm túc có thể thuộc bất kỳ thể loại nào. Tuy nhiên, các thể loại như game luyện tập, game giáo dục, hay game tuyên truyền thường xuất hiện nhiều hơn trong nhóm này do mục đích chuyên môn của chúng. Một số game còn được thiết kế để chơi bởi các chuyên gia như một phần trong công việc cụ thể hoặc để nâng cao kỹ năng. Ngoài ra, chúng cũng có thể được tạo ra với mục đích truyền đạt nhận thức chính trị xã hội về một vấn đề cụ thể.
Lời kết
Tóm lại, video game không chỉ đơn thuần là một hình thức giải trí mà còn là một ngành công nghiệp phát triển mạnh mẽ, mang đến nhiều giá trị giáo dục, kỹ năng và cơ hội nghề nghiệp. Dù bạn là người chơi giải trí hay một streamer chuyên nghiệp, video game đều có thể tạo ra những trải nghiệm thú vị và hữu ích. Việc hiểu rõ về video game sẽ giúp bạn không chỉ nâng cao khả năng chơi game mà còn có thể áp dụng những kiến thức từ thế giới ảo vào cuộc sống thực. Hy vọng qua bài viết này của Download.pro.vn, bạn đã có cái nhìn toàn diện hơn về video game và những lợi ích mà nó mang lại.
